Công cụ tài chính là gì? Các công cụ tài chính ở Việt Nam hiện nay

0
980

Công cụ tài chính là gì? Có các công cụ tài chính nào ở Việt Nam hiện nay? Công cụ tài chính có tác dụng gì? Cùng tìm hiểu trong bài viết sau đây.

Công cụ tài chính là gì?

cong cu tai chinh
Công cụ tài chính giúp giảm thiểu rủi ro dòng tiền doanh nghiệp

Trong hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp luôn gặp phải các rủi ro bao gồm: Rủi ro lãi suất, rủi ro tỷ giá, rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, rủi ro biến động giá cả hàng hóa…

Công cụ tài chính ra đời với nhiệm vụ hạn chế các rủi ro và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp và các nhà đầu tư có cơ hội kết hợp giữa phòng ngừa, đầu cơ và tạo lợi nhuận.

Công cụ tài chính phái sinh

Công cụ tài chính phái sinh được định nghĩa như là một hợp đồng tài chính giữa hai hoặc nhiều bên để giao dịch một tài sản vào một thời điểm trong tương lai với một mức giá được ấn định trước.

Tài sản được giao dịch trong hợp đồng gọi là tài sản cơ sở (underlying asset). Tài sản cơ sở này có thể là hàng hóa, ngoại tệ, chứng khoán, chỉ số chứng khoán…

Người mua công cụ phái sinh được gọi là có vị thế dài (long-position) trong hợp đồng. Người bán là người có vị thế ngắn (short-position).

Công cụ tài chính phái sinh có tên gọi như vậy là vì nó có giá trị phụ thuộc vào giá trị của một hay một số tài sản khác (ở đây là tài sản cơ sở). Khi giá trị của các tài sản thay đổi thì giá trị của công cụ tài chính phái sinh cũng thay đổi. Do đó việc định giá các công cụ tài chính phái sinh rất khác so với các công cụ tài chính khác.

Khi doanh nghiệp sử dụng sản phẩm tài chính phái sinh để giảm mức độ rủi ro gọi là bảo hiểm rủi ro (hedging). Doanh nghiệp có thể sử dụng sản phẩm tài chính phái sinh để đánh cược với sự biến động của giá cả tài sản cơ sở để tìm kiếm lợi nhuận.

Hoạt động đó gọi là đầu cơ (speculating). Ngoài ra doanh nghiệp cũng có thể sử dụng các sản phẩm này để cơ lợi (thực hiện lợi nhuận mà không có rủi ro) bằng cách tham gia vào nhiều thị trường tài chính khác nhau hưởng chênh lệch giá (arbitrage).

Các loại công cụ tài chính ở Việt Nam hiện nay

hop dong ky han
Hợp đồng kỳ hạn (forward contract)

Hiện nay các sản phẩm từ công cụ tài chính phái sinh ở Việt Nam là khá nhiều bao gồm: Hợp đồng kỳ hạn (forward), Hợp đồng tương lai (future), Hợp đồng quyền chọn (Option) và Hợp đồng hoán đổi (Swap).

Hợp đồng kỳ hạn: Là sự thỏa thuận mua hoặc bán một tài sản cơ sở (underlying asset) tại thời điểm xác định trong tương lai với một mức giá nhất định trước ngay tại thời điểm thỏa thuận hợp đồng.

Hợp đồng tương lai: Là một thỏa thuận mua bán hoặc một loại tài sản cơ sở nhất định theo một mức giá chuyển giao tài sản đó tại một thời gian có hiệu lực trong tương lai (thời gian đáo hạn) và việc chuyển giao này sẽ được thực hiện theo các quy định của Sở giao dịch có tổ chức.

Hợp đồng quyền chọn: Là hợp đồng cho phép người sở hữu nó có quyền mua hoặc bán một tài sản cơ sở với giá đã ấn định trước vào trước hoặc đúng ngày đã được xác định trong tương lai.

Hợp đồng hoán đổi: Là sự thỏa thuận giữa hai bên để trong đó hai bên đối tác trao đổi một dòng tiền (cash flow) này lấy một dòng tiền khác của bên kia. Những dòng tiền này gọi là các nhánh của swap (legs), các dòng tiền được tính toán dựa trên một con số ước tính nhất định.

Với mỗi loại công cụ tài chính đều có một chức năng và nhiệm vụ riêng. Tuy nhiên mục đích cuối cùng của các công cụ tài chính này vẫn chính là để giảm thiểu hoặc ngăn ngừa rủi ro tài chính.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here